ماده ۴ قانون مالیات بر ارزش افزوده، ثبت فاکتور نسیه و مهلت پرداخت مالیات ارزش افزوده به سازمان امور مالیاتی

ماده ۴ قانون مالیات بر ارزش افزوده یکی از پرکاربردترین ماده های قانون مالیات بر ارزش افزوده برای صاحبان کسب‌وکار، به‌ویژه پیمانکاران و فروشندگان اقساطی کالا و خدمات است.

این ماده مهلت دقیق پرداخت مالیات بر ارزش افزوده به سازمان امور مالیاتی را مشخص کرده و تکلیف مالیات بر ارزش افزوده معاملاتی که وجه آن‌ها هنوز دریافت نشده (معاملات نسیه و پیمانکاری) را روشن می‌کند.

با توجه به مفاد ماده 4 ارزش افزوده، ثبت دقیق روش تسویه صورتحساب (نقدی یا نسیه)  هنگام ثبت و ارسال فاکتور در سامانه مودیان اهمیت حیاتی دارد.

چنانچه مؤدی مقررات ماده 4 را رعایت نکند، حتی در صورت عدم دریافت وجه از مشتری، مجبور به پرداخت مالیات بر ارزش افزوده در پایان دوره مالیاتی مربوطه بوده و موجب وقوع جرایم سنگین مالیاتی نیز خواهد شد.

در ادامه به تشریح ماده ۴ قانون مالیات بر ارزش افزوده می‌پردازیم.

پیشنهاد مطالعه: ماده 5 قانون مالیات بر ارزش افزوده

۱. مهلت قانونی پرداخت مالیات بر ارزش افزوده به سازمان امور مالیاتی

ماده ۴ قانون ارزش افزوده، صراحتاً مهلت تسویه مالیات بر ارزش افزوده با سازمان امور مالیاتی را به شرح زیر تعیین کرده است:

• مؤدی مکلف است حداکثر تا یک ماه پس از سپری شدن هر دوره مالیاتی (هر فصل)، خالص بدهی مالیات ارزش افزوده فصل مربوطه خود را پرداخت نماید.
• منظور از خالص بدهی مالیات بر ارزش افزوده، مجموع مالیات ارزش افزوده فروش در فصل مربوطه منهای مجموع اعتبار مالیاتی ارزش افزوده (مجموع ارزش افزوده فاکتورهای خرید)

به عنوان مثال، برای دوره مالیاتی فصل بهار (که پایان آن ۳۱ خرداد است)، مؤدی تا پایان تیرماه فرصت دارد تا مابه‌التفاوت مالیات ارزش افزوده فروش و خرید خود را به سازمان امور مالیاتی پرداخت کند.

پیشنهاد مطالعه: ماده 6 قانون مالیات بر ارزش افزوده

۲. تبصره 1 ماده 4 قانون ارزش افزوده: اصل بر نقدی بودن معاملات است

یکی از چالش‌های بزرگ مودیان اثبات نسیه بودن فروش کالا و خدمات است.

پیشنهاد خواندنی: نرخ عمومی مالیات بر ارزش افزوده

تبصره ۱ ماده 4 حکم محکمی را به شرح زیر وضع کرده است:

• مطابق قوانین مالیاتی، تمامی معاملات مودیان به‌صورت پیش‌فرض نقدی تلقی می‌شوند.
• برای اثبات نسیه بودن معامله، باید فاکتور نسیه در سامانه مؤدیان ثبت شده و فاکتور مربوطه توسط خریدار تائید شود.

نکته مهم: اگر معامله‌ای به‌صورت نسیه انجام شده، اما آن صورتحساب در سامانه مؤدیان با روش تسویه نسیه، ثبت نشود یا خریدار آن را در کارپوشه خود تایید نکند، سازمان امور مالیاتی آن فاکتور را نقدی فرض کرده و مالیات ارزش افزوده آن را در مهلت مقرر، مطالبه خواهد کرد.

پیشنهاد خواندنی: آموزش ثبت فاکتور نسیه طلا در سامانه مودیان

۳. تبصره 2 ماده 4 قانون مالیات بر ارزش افزوده: حمایت از معاملات غیرنقدی و پیمانکاری

در فروش‌های اقساطی، اجاره به شرط تملیک و قراردادهای مشاوره‌ای و پیمانکاری، معمولاً دریافت وجه ماه‌ها به طول می‌انجامد.

تبصره ۲ این ماده، حمایت‌هایی را برای فروشنده (پیمانکار) به شرح زیر در نظر گرفته است:

• تاریخ تعلق مالیات بر ارزش افزوده این معاملات، همان تاریخ صدور صورتحساب است؛ اما مؤدی مجاز است پرداخت مالیات به سازمان را تا زمان دریافت وجه از خریدار یا کارفرما و به تناسب وجه دریافتی بابت تسویه، به تأخیر بیندازد.
• مطابق تبصره 2 ماده 4 ارزش افزوده، تا زمانی که کارفرما وجه فاکتور را پرداخت نکرده، سازمان امور مالیاتی فروشنده را بابت تأخیر در پرداخت مالیات جریمه نخواهد کرد. (به شرطی که صورتحساب مربوطه با روش تسویه نسیه در سامانه مودیان ثبت شده و خریدار نیز آن فاکتور را تایید کرده باشد)
• در مقابل، خریدار (کارفرما) تا زمانی که مالیات ارزش افزوده صورتحساب را به فروشنده پرداخت نکند، هیچ‌گونه اعتبار مالیاتی ارزش افزوده برای او لحاظ نخواهد شد.

پیشنهاد خواندنی: ماده 11 قانون مالیات بر ارزش افزوده

۴. تبصره 3 ماده 4 قانون مالیات بر ارزش افزوده: تکالیف سخت‌گیرانه مالیاتی برای کارفرمایان دولتی

تبصره 3 ماده 4 ارزش افزوده، به مشکل دیرینه پیمانکاران با دستگاه‌های اجرایی و دولتی به شرح زیر پایان داده است:

• کلیه کارفرمایان دولتی و دستگاه‌های اجرایی موظفند اصل قرارداد و تمام پرداخت‌های خود را در سامانه مؤدیان ثبت کنند.
• کارفرما باید هم‌زمان با هر پرداخت، مالیات بر ارزش افزوده را متناسب با مبلغ صورتحساب به پیمانکار بپردازد.

نکته: مطابق مفاد تبصره 3 ماده 4 قانون مالیات بر ارزش افزوده، چنانچه کارفرما از پرداخت مالیات ارزش افزوده به پیمانکار خودداری کند، سازمان امور مالیاتی اصل مالیات بر ارزش افزوده و جرایم آن را از طریق عملیات اجرایی (توقیف حساب و…) مستقیماً از کارفرما وصول کرده و اصل مالیات را به عنوان اعتبار مالیاتی ارزش افزوده به حساب پیمانکار منظور کند.

۵. تبصره 4 ماده 4 قانون مالیات ارزش افزوده: تسویه مالیات ارزش افزوده پیمانکاران از طریق اوراق خزانه

چنانچه کارفرما دولت یا شرکت دولتی باشد، بسیاری از پیمانکاران از دولت به جای وجه نقد، اوراق مالی دریافت می‌کنند. بر اساس تبصره 4:

• پیمانکاران و مهندسان مشاور می‌توانند برای تسویه مالیات ارزش افزوده خود از اوراق تسویه خزانه و اوراق مالی اسلامی که مستقیماً از دولت گرفته‌اند استفاده کنند.
• سازمان امور مالیاتی مکلف است این اوراق را به میزان ارزش تنزیل‌شده آن‌ها (با نرخ حفظ قدرت خرید) به عنوان مالیات وصولی بپذیرد.

پیشنهاد مطالعه: کالاها و خدمات معاف از ارزش افزوده

۶. تبصره 5 ماده 4 قانون مالیات بر ارزش افزوده: واردات خدمات در خریدهای اعتباری

مطابق تبصره 5 ماده 4، مبلغ مالیات بر ارزش افزوده واردات خدمات، در همان دوره‌ای که وجه فاکتور پرداخت می‌شود، قابل پرداخت خواهد بود.

پیشنهاد خواندنی: استرداد مالیات بر ارزش افزوده از سازمان امور مالیاتی

نکات مهم ماده ۴ قانون مالیات بر ارزش افزوده به زبان ساده

• مهلت پرداخت مالیات ارزش افزوده هر فصل، نهایتاً تا پایان ماه اولِ فصل بعدی است.
•  اگر فاکتوری نسیه است، حتماً باید روش تسویه آن در سامانه مؤدیان مشخص شود و خریدار نیز آن صورتحساب را تایید کند؛ در غیر این صورت، آن فاکتور توسط سازمان امور مالیاتی نقدی تلقی شده و فروشنده باید مالیات بر ارزش افزوده آن فاکتور را در مهلت مقرر پرداخت کند.
• پیمانکاران تا زمانی که وجه خود را از کارفرما دریافت نکرده اند، بابت تاخیر در پرداخت مالیات ارزش افزوده آن فاکتور به سازمان امور مالیاتی، جریمه نمی‌شوند.
• خریدار تا زمانی که فاکتور نسیه را تسویه نکرده و مالیات بر ارزش افزوده آن را نپردازد، بابت آن صورتحساب، اعتبار مالیاتی ارزش افزوده در نظر گرفته نمی شود.
• اگر کارفرمای دولتی مالیات ارزش افزوده پیمانکار را پرداخت نکند، سازمان امور مالیاتی طبق قوانین مالیاتی، وجه آن را از حساب کارفرما برداشت کرده و اعتبار مالیاتی ارزش افزوده را برای پیمانکار در نطر می گیرد.
• امکان پرداخت بدهی مالیات بر ارزش افزوده از طریق اوراق خزانه اسلامی برای پیمانکاران فراهم است.

با ایزی حساب به آسانی قوانین مالیاتی را بیاموزید