جریمه عدم تسلیم اظهارنامه ارزش افزوده: ماده ۳۶ قانون مالیات بر ارزش افزوده
ماده ۳۶ قانون مالیات بر ارزش افزوده، یکی از بازدارندهترین و صریحترین مواد قانونی در حوزه «تعیین جرایم تخلفات مالیاتی ارزش افزوده» است.
این ماده خطقرمزهای سازمان امور مالیاتی را مشخص کرده و برای تخلفاتی نظیر عدم ارسال اظهارنامه مالیات بر ارزش افزوده، کتمان درآمد، استفاده از اسناد صوری و دریافت غیرمجاز مالیات ارزش افزوده، جریمههای مالی بسیار سنگینی در نظر گرفته است.
با توجه به مفاد ماده 36، قانونگذار تلاش کرده است تا با اعمال جرایم بر مبنای ضرایب (دوبرابر و سهبرابر مالیات پرداختنشده)، هزینهی تخلف و فرار مالیاتی را به شدت بالا ببرد.
در ادامه به تشریح جامع ماده ۳۶ قانون مالیات بر ارزش افزوده میپردازیم.
پیشنهاد خواندنی: جریمه عدم پرداخت بموقع مالیات ارزش افزوده
۱. بند الف ماده 36 قانون ارزش افزوده؛ جریمه عدم تسلیم اظهارنامه مالیات ارزش افزوده
بر اساس ماده 36 قانون ارزش افزوده، جریمه ثبت و ارسال نکردن اظهارنامه ارزش افزوده، شامل دوران پیش از استقرار سامانه مؤدیان (برای تمامی مودیان) و پس از آن، مخصوص افراد متخلفی که از عضویت در سامانه مودیان امتناع کردهاند، میشود:
- نحوه محاسبه جریمه ارسال نکردن اظهارنامه مالیات ارزش افزوده: ده میلیون (۱۰.۰۰۰.۰۰۰) ریال یا دو برابر (۲ برابر) مالیات و عوارض پرداختنشده (تا موعد مقرر در ماده ۴ مالیات ارزش افزوده)، هر کدام که بیشتر باشد.
- جریمه عدم تسلیم اظهارنامه مالیات ارزش افزوده، علاوه بر جریمههای مربوط به عدم ثبتنام در سامانه مؤدیان (جرایم ماده 22 قانون پایانههای فروشگاهی) اعمال میشود.
۲. بند ب قانون مالیات بر ارزش افزوده: جریمه کتمان معامله، بکارگیری اسناد صوری و کماظهاری
بند ب ماده 36 قانون مالیات ارزش افزوده، بیشترین جرایم را به تخلفات ساختاری و تقلبهای تجاری اختصاص داده است:
- مصادیق تخلف ماده 36: کتمان معامله، بیشاظهاریِ اعتبار خرید یا کماظهاریِ مالیات فروش، ثبت معامله به نام دیگران یا برعکس، استفاده از اسناد صوری و هر اقدامی که به کماظهاری یا استرداد غیرواقعی منجر شود.
- میزان جریمه کتمان، کم اظهاری و بکارگیری اسناد صوری در مرتبه اول: دو برابر (۲ برابر) مالیات و عوارض پرداختنشده.
- تشدید جریمه کتمان، کم اظهاری و استفاده از اسناد صوری در صورت تکرار: اگر این تخلف قبل از دو سال تکرار شود، جریمه به سه برابر (۳ برابر) مالیات پرداختنشده افزایش مییابد.
۳. بند ج ماده 36 قانون مالیات ارزش افزوده؛ دریافت مالیات و عوارض مالیات ارزش افزوده توسط اشخاص غیرمجاز
مطابق ماده 36 قانون مالیات بر ارزش افزوده، اگر فرد یا شرکتی که صلاحیت یا مجوز قانونی برای دریافت مالیات و عوارض ارزش افزوده را از خریدار ندارد، چنانچه وجهی تحت این عنوان از خریداران دریافت کند، مشمول جریمهای معادل دو برابر (۲ برابر) مالیات و عوارض دریافتی خواهد شد.
پیشنهاد خواندنی: ماده 38 قانون مالیات ارزش افزوده
نکات مهم ماده ۳۶ قانون مالیات بر ارزش افزوده به زبان ساده
- اگر مودی اظهارنامه ارزش افزوده را به موقع ثبت و ارسال نکند، متحمل جریمه سنگینی شده که مبلغ آن، ۱۰ میلیون ریال یا دو برابر مالیات ارزش افزوده پرداخت نشده است (هر کدام که عدد بزرگتری باشد).
- چنانچه مودی معاملهای را ثبت و اعلام نکند، و یا از فاکتور صوری (غیرواقعی) استفاده کند و یا فروش خود را به سازمان امور مالیاتی کمتر اعلام کند، باید دو برابر مبلغ مالیاتِ فروش های ابراز نشده و صورتحسابهای غیرواقعی را به عنوان جریمه پرداخت کند (و اگر در ۲ سال دوباره این موارد را تکرار کند، این جریمه به سه برابر افزایش پیدا می کند!).
- اگر شخصی که مجوز دریافت مالیات و عوارض ارزش افزوده را از سازمان امور مالیاتی ندارد، مبلغی را به عنوان «مالیات ارزش افزوده» از مشتری دریافت کند، باید دو برابرِ مبلغی که دریافت نموده را به عنوان جریمه به اداره مالیات بپردازد.
با ایزی حساب به آسانی قوانین مالیاتی را بیاموزید
جریمه عدم تسلیم اظهارنامه ارزش افزوده چقدر است؟
طبق بند الف ماده 36 قانون مالیات ارزش افزوده، جریمه عدم ارسال اظهارنامه مالیات بر ارزش افزوده، ۱۰ میلیون ریال یا دو برابر مالیات پرداختنشده تا موعد مقرر (هر کدام که بیشتر باشد) است.
عواقب استفاده از اسناد صوری یا کتمان معامله چیست؟
بر اساس ماده 36 ارزش افزوده، استفاده و بکارگیری اسناد غیرواقعی یا صوری، مشمول جریمهای معادل دو برابر مالیات پرداختنشده میشود و در صورت تکرار تخلف ظرف کمتر از دو سال، جریمه آن به سه برابر افزایش مییابد.
جریمه دریافت مالیات ارزش افزوده از خریداران، بدون داشتن مجوز چیست؟
مطابق بند ج ماده 36 قانون مالیات بر ارزش افزوده، مجوز دریافت مالیات بر ارزش افزوده را از خریدار نداشته باشد و وجهی را از مشتری تحت عنوان مالیات ارزش افزوده دریافت کند، فروشنده، مشمول جریمهای معادل دو برابر مالیات و عوارض دریافتی خواهد شد.
