عوارض و مالیات خروج از کشور: ماده 31 قانون مالیات ارزش افزوده

ماده ۳۱ قانون مالیات بر ارزش افزوده، تعیین‌کننده ضوابط اخذ «مالیات خروج از کشور» از مسافران ایرانی است.

این ماده، وجوهی را که پیش‌تر تحت عنوان عوارض خروج دریافت می‌شد، در ساختار مالیاتی کشور ساماندهی کرده و مرزهای هوایی، دریایی و زمینی را مشمول این پرداخت دانسته است. از سوی دیگر، قانون‌گذار برای گروه‌های خاصی از شهروندان (مانند دانشجویان، بیماران، زائران اربعین و…) معافیت‌های صریح در نظر گرفته است.

با توجه به مفاد ماده 31، کنترل سیستمی پرداخت این مالیات به عنوان شرط لازم برای خروج از کشور به نیروی انتظامی محول شده است تا از فرار از پرداخت این وجوه عمومی جلوگیری شود.

در ادامه به تشریح جامع ماده ۳۱ قانون مالیات بر ارزش افزوده می‌پردازیم.

۱. کلیات مالیات خروج از کشور: صدر ماده 31 قانون ارزش افزوده

بر اساس بخش آغازین متن ماده 31 قانون مالیات بر ارزش افزوده:

• سازمان امور مالیاتی مکلف است بابت خروج هر مسافر ایرانی از مرزهای هوایی، دریایی و زمینی، وجوهی را به عنوان مالیات دریافت کند.
• وجوه حاصل از مالیات خروج از کشور، مستقیماً به حساب درآمد عمومی نزد خزانه داری کل کشور واریز می‌شود.
• میزان مالیات: مبلغ دقیق مالیات خروج از کشور برخلاف نرخ‌های ثابت، هر ساله در قوانین بودجه سنواتی پیش‌بینی و اعلام می‌گردد.

پیشنهاد خواندنی: ماده 32 قانون مالیات بر ارزش افزوده

۲. فهرست افراد معاف از پرداخت مالیات خروج: تبصره ۱ ماده 31 قانون مالیات ارزش افزوده

بر اساس مفاد تبصره 1 ماده 31 قانون مالیات بر ارزش افزوده، قانون‌گذار برای حمایت از اقشار خاص، ماموران رسمی و مسافران با اهداف درمانی یا زیارتی، معافیت‌های صریحی تعیین کرده است. افراد زیر از پرداخت مالیات خروج مستثنی هستند:

• دارندگان گذرنامه‌های سیاسی و خدمت (ماموران دولتی و دیپلمات‌ها).
• خدمه وسایل نقلیه عمومی زمینی، دریایی و خطوط پروازی.
• دانشجویان شاغل به تحصیل در خارج از کشور (دارندگان اجازه خروج دانشجویی).
• بیمارانی که با مجوز شورای پزشکی جهت درمان به خارج از کشور اعزام می‌گردند.
• دارندگان پروانه گذر مرزی و مرزنشینان.
• جانبازان انقلاب اسلامی که برای معالجه به کشورهای دیگر اعزام می‌شوند.
• زائران ایرانی که در ایام اربعین حسینی (ع) به مقصد کشور عراق از مرز خارج می‌شوند.
• ایرانیان مقیم خارج از کشور که دارای کارنامه شغلی از وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعي هستند.

پیشنهاد خواندنی: ماده 33 قانون مالیات بر ارزش افزوده

۳. وضعیت مسافران مناطق آزاد: تبصره ۲ ماده 31 قانون مالیات ارزش افزوده

بر اساس تبصره 2 ماده 31 ارزش افزوده، گردشگران و ساکنان دائم یا موقت مناطق آزاد تجاری-صنعتی که صرفاً از مبدأ همین مناطق به خارج از کشور عزیمت می‌کنند، مشمول قوانین و عوارض خروجِ مختصِ مناطق آزاد (مصوب ۱۳۷۲ با اصلاحات بعدی) می‌شوند و مشمول حکم این ماده نیستند.

۴. ضمانت‌اجرای نظارتی و کنترل توسط پلیس: تبصره ۳ ماده 31

طبق تبصره 3 ماده 31 قانون مالیات بر ارزش افزوده، نیروی انتظامی (فراجا) موظف است پرداخت مالیات خروج از کشور مسافران را به روشی که سازمان مالیاتی تعیین می‌کند به صورت برخط کنترل نموده و از خروج مسافرانی که مالیات مزبور را پرداخت نکرده‌اند، جلوگیری نماید.

پیشنهاد مطالعه: ماده 34 ارزش افزوده

نکات مهم ماده ۳۱ قانون مالیات بر ارزش افزوده به زبان ساده

1. هر مسافر ایرانی که بخواهد از مرزهای هوایی، زمینی یا دریایی خارج شود، باید مالیات خروج از کشور را بپردازد (مبلغ آن هر سال در قانون بودجه تعیین می‌شود).
2. دانشجویان خارج از کشور، بیماران اعزامی با شورای پزشکی، جانبازان، خدمه پرواز، زائران اربعین، دارندگان پاسپورت سیاسی و ایرانیان شاغل مقیم خارج از کشور از پرداخت مالیات خروج از کشور معافند.
3. پلیس گذرنامه در مرزها اجازه خروج به اشخاص که مالیات خروج از کشور را پرداخت نکرده باشند، نمی‌دهد.

با ایزی حساب به آسانی قوانین مالیاتی را بیاموزید