نحوه محاسبه مالیات بر ارزش افزوده واردات کالا: ماده 6 قانون مالیات بر ارزش افزوده

ماده ۶ قانون مالیات بر ارزش افزوده، تکلیف یکی از مهم‌ترین بخش‌های تجارت یعنی «واردات کالا» را روشن می‌کند. این ماده فرمول و پایه دقیق محاسبه مالیات بر ارزش افزوده را برای کالاهایی که از مبادی رسمی و گمرکی وارد کشور می‌شوند، تعیین کرده است.

درک نحوه محاسبه ارزش افزوده واردات کالا، برای تجار، بازرگانان و ترخیص‌کاران گمرک الزامی است تا بتوانند برآورد دقیقی از هزینه‌ها و بهای تمام‌شده کالای وارداتی خود داشته باشند.

با توجه به مفاد ماده 6 ارزش افزوده، مالیات بر ارزش افزوده در گمرک صرفاً بر قیمت خرید کالا در کشور مبدأ محاسبه نمی‌شود؛ بلکه قانون‌گذار مجموعه‌ای از ارزش‌ها و هزینه‌های گمرکی را به عنوان مأخذ (پایه) محاسبه مالیات بر ارزش افزوده واردات در نظر گرفته است.

در ادامه به تشریح ماده ۶ قانون مالیات بر ارزش افزوده می‌پردازیم.

پیشنهاد خواندنی: ثبت نشدن مالیات بر ارزش افزوده واردات در سامانه مودیان

۱. منظور از مأخذ محاسبه مالیات بر ارزش افزوده واردات چیست؟

بر اساس مفاد ماده 6 قانون ارزش افزوده، مأخذ محاسبه مالیات ارزش افزوده برای کالاهای وارداتی، مجموع دو اقلام زیر است:

• ارزش گمرکی کالا: بهای خرید کالا در مبدا به اضافه هزینه بیمه و حمل و نقل (سیف) به اضافه سایر هزینه هایی که به آن کالا تا ورود به اولین دفتر گمرکی تعلق می‌گیرد. (طبق ماده ۱۴ قانون امور گمرکی مصوب ۱۳۹۰)
• حقوق ورودی کالا: شامل حقوق گمرکی و سود بازرگانی

به عبارت دیگر، گمرک ابتدا ارزش گمرکی کالا را مشخص کرده، سپس حقوق ورودی آن را محاسبه می‌کند. در نهایت، با جمع کردن دو عدد ارزش گمرکی کالا و حقوق ورودی، مأخذ محاسبه مالیات ارزش افزوده کالای وارداتی بدست آمده و سپس نرخ مالیات بر ارزش افزوده (مثلاً ۱۰ درصد) روی آن اعمال می‌شود.

پیشنهاد مطالعه: آیا واردات طلا نیاز به ثبت صورتحساب الکترونیکی طلا در سامانه مودیان دارد؟

۲. منظور از «ارزش گمرکی» در ماده 6 قانون ارزش افزوده چیست؟

قانون‌گذار برای جلوگیری از تفسیرهای سلیقه‌ای در ماده 6 ارزش افزوده، نحوه محاسبه ارزش گمرکی کالای وارداتی را مستقیماً به ماده ۱۴ قانون امور گمرکی ارجاع داده است.

ارزش گمرکی واردات معمولاً شامل موارد زیر است:

• بهای خرید کالا در مبدأ (ارزش سیف – CIF).
• هزینه‌های بیمه کالا.
• هزینه‌های حمل‌ونقل و باربندی و سایر هزینه ها تا زمان رسیدن به اولین دفتر گمرکی در ایران.

پیشنهاد خواندنی: ماده 7 قانون مالیات بر ارزش افزوده

۳. منظور از حقوق ورودی در ماده 6 قانون مالیات بر ارزش افزوده چیست؟

بخش دوم فرمول ماده ۶ ارزش افزوده، «حقوق ورودی» است.

حقوق ورودی، مبالغی است که دولت برای اجازه ورود کالا به کشور دریافت می‌کند و شامل دو بخش اصلی است:

•  حقوق گمرکی: رقمی ثابت که توسط مجلس شورای اسلامی تعیین می‌شود.
• سود بازرگانی: رقمی متغیر که توسط هیأت وزیران بر اساس نوع کالا و سیاست‌های اقتصادی کشور تعیین می‌گردد.

نکته مهم: جمع دو مورد ارزش گمرکی و حقوق ورودی پایه محاسبه مالیات ارزش افزوده را تشکیل می‌دهد.

لازم به ذکر است که، مؤدی باید بابت عوارض گمرکی نیز، ملزم به پرداخت مالیات بر ارزش افزوده است.

پیشنهاد مطالعه: ماده 8 قانون مالیات ارزش افزوده

۴. تفکیک مالیات بر ارزش افزوده و حقوق ورودی

در جمله پایانی ماده ۶ قانون ارزش افزوده، قانون‌گذار یک شفاف‌سازی بسیار مهم انجام داده است: مالیات و عوارض ارزش افزوده، جزء «حقوق ورودی» محسوب نمی‌شود.

به بیان ساده تر، با وجود اینکه مالیات بر ارزش افزوده واردات بر اساس حقوق ورودی محاسبه می‌شود، اما ماهیت این دو قلم کاملاً جداست.

حقوق ورودی در واقع یک درآمد گمرکی محض برای گمرک است، اما مالیات ارزش افزوده پرداختی در گمرک، به عنوان اعتبار مالیاتی ارزش افزوده مؤدی در سامانه مؤدیان و نظام ارزش افزوده لحاظ خواهد شد.

پیشنهاد خواندنی: ماده 9 قانون مالیات ارزش افزوده

نکات مهم ماده ۶ قانون مالیات بر ارزش افزوده به زبان ساده

•  مالیات ارزش افزوده واردات فقط بر قیمت خرید کالا تعلق نمی‌گیرد، بلکه هزینه‌های حمل، بیمه، عوارض گمرکی و سود بازرگانی همگی با قیمت کالا جمع شده و سپس مالیات روی جمع آن‌ها محاسبه می‌شود.
• فرمول محاسبه مأخذ مالیات ارزش افزوده کالای وارداتی: ارزش گمرکی کالا + حقوق گمرکی + سود بازرگانی.

مبلغی که تحت عنوان مالیات بر ارزش افزوده در گمرک پرداخت می‌شود، با تعرفه‌های گمرکی تفاوت داشته و جزء حقوق ورودی نیست؛ بلکه در نظام مالیاتی به عنوان طلب مودی از سازمان امور مالیاتی (اعتبار مالیاتی ارزش افزوده) در نظر گرفته می‌شود.

با ایزی حساب به آسانی قوانین مالیاتی را بیاموزید