ماده ۲۲ قانون سامانه مودیان: جریمه ثبت و صادر نکردن صورتحساب الکترونیکی در سامانه مودیان
ماده ۲۲ قانون سامانه مودیان، مرجع اصلی تعیین تخلفات و جریمههای مربوط به اجرای قانون پایانه های فروشگاهی و سامانه مودیان است. این ماده جرایم سنگینی را برای مواردی نظیر عدم صدور صورتحساب الکترونیکی، عدم عضویت در سامانه مودیان، عدم اعلام حسابهای بانکی و مخدوش کردن صورتحسابها در نظر گرفته است. طبق این ماده، علاوه بر جریمههای نقدی که تا ۱۰٪ مبلغ فروش میرسد، محرومیت از معافیتهای مالیاتی نیز یکی از ضمانت اجراهای مهم برای مودیان متخلف است.
این ماده، تخلفات مودیان در خصوص عدم رعایت قانون پایانه فروشگاهی را به چند دسته اصلی تقسیم کرده است. در ادامه هر تخلف و جریمه مربوط به سامانه مودیان را به صورت تفکیک شده بررسی میکنیم:
۱. جریمه عدم صدور صورتحساب الکترونیکی (بند الف ماده 22 قانون سامانه مودیان)
بر اساس بند الف ماده 22 قانون سامانه مودیان، در صورتی که مطابق قوانین مالیاتی، مودی ملزم به ثبت و صدور فاکتور الکترونیکی در سامانه مودیان باشد و آن را انجام ندهد، جریمه عدم ثبت و صدور صورتحساب الکترونیکی برابر است با:
- ۱۰٪ مجموع مبلغ فروش انجام شده بدون فاکتور الکترونیکی و یا ۲۰ میلیون ریال (۲ میلیون تومان)، هر کدام بیشتر باشد
نکته: میان 10 درصد مبلغ فروش و 2 میلیون تومان، هر کدام که بیشتر باشد، ملاک جریمه است.
جریمه صادر نکردن فاکتور الکترونیکی طلا در سامانه مودیان چند درصد مبلغ فاکتور است؟
۲. جریمه عدم عضویت در سامانه مودیان یا استفاده غیرمجاز از آن (بند ب ماده 22 قانون سامانه مودیان)
طبق بند ب ماده 22 سامانه مودیان، مواردی مانند عضو نشدن در سامانه مودیان، استفاده نکردن از پایانه فروشگاهی یا حافظه مالیاتی موجود در سامانه مودیان، و یا استفاده از حافظه مالیاتی متعلق به دیگران، جرایم زیر را دارد:
- ۱۰٪ مجموع مبلغ فروش مربوطه و یا ۲۰ میلیون ریال، هر کدام بیشتر باشد
- محرومیت از معافیتهای مالیاتی و نرخ صفر در همان سال مالی
۳. جریمه عدم اعلام حسابهای بانکی (بند پ ماده 22 قانون سامانه مودیان)
مطابق بند پ ماده 22، در صورتی که حساب بانکی که گردش مالی واحد اقتصادی از طریق آن انجام میشود به سازمان امور مالیاتی اعلام نشود، جرایم زیر را به دنبال دارد:
- ۱۰٪ مجموع فروش انجام شده از طریق آن حساب یا ۲۰ میلیون ریال، هر کدام بیشتر باشد.
- محرومیت از معافیتهای مالیاتی و نرخ صفر در همان سال مالی.
۴. جریمه عدم تحویل نسخه چاپی صورتحساب الکترونیکی به خریدار یا مخدوش کردن آن (بند ت ماده 22 قانون سامانه مودیان)
بر اساس بند ت ماده 22 قانون پایانه های فروشگاهی و سامانه مودیان، چنانچه فروشنده، صورتحساب چاپی به خریدار ندهد و یا فاکتور را حذف و یا مخدوش کند، جرایم زیر را دارد:
- ۲٪ مبلغ صورتحسابهای که به خریدار ارائه نشده و یا حذف و مخدوش شده است.
نکته: در صورتی که جریمه محاسبه شده 2 درصد از مبلغ ۲۰ میلیون ریال کمتر باشد، مبلغ 20 میلیون ریال مبنای جریمه قرار می گیرد.
۵. جریمه عدم رعایت احکام مواد ۱۲، ۱۳ و ۱۴ قانون سامانه مودیان (بند ث ماده 22)
مطابق بند ث ماده 22 قانون پایانه های فروشگاهی، در صورتی که مودی تکالیف ذکر شده در ماده 12، ماده 13 و ماده 14 قانون سامانه مودیان را که شامل مواردی از قبیل: اعلام نکردن تعطیلی واحد اقتصادی و تغییر شغل و… را انجام ندهد، جرایم زیر را به دنبال دارد:
- ۱٪ مبلغ فروش گزارش نشده یا ۱۰ میلیون ریال هر کدام بیشتر باشد.
جریمه مربوط به اشخاص ماده ۱۶ مکرر قانون سامانه مودیان (بند ج ماده 22)
بر اساس بند ج ماده 22، در صورتی که اشخاص مشمول ذکر شده در ماده 16 مکرر قانون سامانه مودیان، از ثبت و صدور صورتحساب الکترونیکی از سامانه مودیان خودداری کند، جرایم زیر را برای این اشخاص به دنبال دارد:
- ۱۰٪ کل مبالغی که صورتحساب صادر نشده یا اصل مالیات متعلق هر کدام بیشتر باشد.
- در صورت تکرار عدم ثبت صورتحساب الکترونیکی در سامانه مودیان توسط اشخاص مشمول ذکر شده در ماده 16 مکرر، مجازاتهای شدیدتر کیفری اعمال میشود.
نکات بسیار مهم جرایم ماده ۲۲ قانون سامانه مودیان:
- بخشودگی محدود جرایم ماده 22: سازمان امور مالیاتی طبق تبصره ۲ این ماده، حداکثر میتواند ۵۰٪ جرایم این ماده را ببخشد مگر اینکه ثابت شود عدم انجام تکلیف قانونی خارج از اختیار مؤدی بوده است.
- بهروزرسانی مبالغ جرایم با تورم:مبلغ جریمههای ثابت ریالی، هر سال بر اساس نرخ تورم اعلامی بانک مرکزی افزایش مییابد.
- عدم همپوشانی جرایم: به طور مثال اگر جریمه بند «ب» (عدم عضویت در سامانه مودیان) برای مودی اعمال شود، دیگر جریمههای بند «الف» (عدم صدور صورتحساب الکترونیکی) و «ت» (عدم تحویل صورتحساب چاپی) برای آن موارد اعمال نخواهد شد.
در ماده ۲۲ قانون سامانه مودیان، انواع تخلفات مرتبط با اجرای قانون پایانههای فروشگاهی و صدور صورتحساب الکترونیکی مشخص شده و برای هرکدام جریمههای مشخصی در نظر گرفته شده است. این جرایم شامل مواردی مانند عدم صدور صورتحساب الکترونیکی، عدم عضویت در سامانه مودیان، عدم اعلام حسابهای بانکی و مخدوش کردن صورتحساب میشود.
در جدول زیر، جرایم ماده ۲۲ قانون سامانه مودیان بهصورت کاربردی و خلاصه ارائه شده تا مودیان بتوانند بهراحتی میزان جریمه هر تخلف را مشاهده کنند.
جدول جرایم ماده 22 قانون سامانه مودیان
| ردیف | نوع تخلف | میزان جریمه | حداقل جریمه ثابت | مجازات تکمیلی |
|---|---|---|---|---|
| 1 | عدم صدور صورتحساب الکترونیکی | ۱۰٪ مبلغ فروش بدون صورتحساب | ۲۰ میلیون ریال | — |
| 2 | عدم عضویت در سامانه مؤدیان | ۱۰٪ مبلغ فروش انجامشده | ۲۰ میلیون ریال | محرومیت از معافیتها، نرخ صفر و مشوقهای مالیاتی |
| 3 | عدم استفاده از پایانه فروشگاهی | ۱۰٪ مبلغ فروش | ۲۰ میلیون ریال | محرومیت از معافیتها و مشوقهای مالیاتی |
| 4 | عدم استفاده از حافظه مالیاتی | ۱۰٪ مبلغ فروش | ۲۰ میلیون ریال | محرومیت از معافیتها و مشوقهای مالیاتی |
| 5 | استفاده از حافظه مالیاتی دیگران | ۱۰٪ مبلغ فروش | ۲۰ میلیون ریال | محرومیت از معافیتها و مشوقهای مالیاتی |
| 6 | واگذاری حافظه مالیاتی به دیگران | ۱۰٪ مبلغ فروش | ۲۰ میلیون ریال | محرومیت از معافیتها و مشوقهای مالیاتی |
| 7 | عدم اعلام حساب بانکی واحد اقتصادی | ۱۰٪ مبلغ فروش از طریق آن حساب | ۲۰ میلیون ریال | محرومیت از معافیتها و مشوقهای مالیاتی |
| 8 | عدم تحویل صورتحساب چاپی به خریدار | ۲٪ مبلغ صورتحساب | ۲۰ میلیون ریال | — |
| 9 | حذف یا مخدوش کردن صورتحساب | ۲٪ مبلغ صورتحساب | ۲۰ میلیون ریال | — |
| 10 | عدم رعایت مواد ۱۲، ۱۳ و ۱۴ قانون سامانه مودیان | ۱٪ فروش گزارشنشده | ۱۰ میلیون ریال | — |
| 11 | عدم صدور صورتحساب توسط اشخاص ماده ۱۶ مکرر | ۱۰٪ کل مبالغ فاقد صورتحساب یا اصل مالیات متعلق | — | در صورت تکرار، اعمال مجازات تبصره ۱ ماده ۲۳ |
با توجه به موارد ذکر شده در جدول بالا، ماده ۲۲ قانون سامانه مودیان یکی از مهمترین مواد این قانون در تعیین ضمانت اجرایی قانون سامانه مودیان محسوب میشود.
هدف این ماده، افزایش شفافیت مالی، ثبت دقیق معاملات و جلوگیری از فرار مالیاتی از طریق الزام به صدور صورتحساب الکترونیکی و استفاده از سامانه مودیان است.
بنابراین آگاهی مودیان از جرایم ماده ۲۲ قانون سامانه مودیان و رعایت تکالیف قانونی مانند عضویت در سامانه، استفاده از حافظه مالیاتی و صدور صورتحساب الکترونیکی میتواند از تحمیل جریمههای سنگین و محرومیت از معافیتهای مالیاتی جلوگیری کند.
نرم افزار ایزی حساب، راه حل آسان برای ارسال صورتحساب به سامانه مودیان
آیا جریمههای ماده ۲۲ قانون سامانه مودیان قابل بخشودگی است؟
بله، مطابق ماده 22 قانون پایانه فروشگاهی و سامانه مودیان، سازمان امور مالیاتی تنها مجاز به بخشودگی این جرایم تا سقف ۵۰ درصد است. اگر ثابت شود کوتاهی خارج از اراده مؤدی بوده، بخشودگی میتواند ۱۰۰ درصد باشد.
ثبت و صادر نکردن صورتحساب الکترونیکی چه جریمهای دارد؟
بر اساس ماده 22 قانون سامانه مودیان، جریمه عدم صدور صورتحساب در سامانه مودیان ۱۰ درصد مبلغ فروش یا ۲۰ میلیون ریال (هر کدام بیشتر باشد) است.
آیا اعلام نکردن حساب بانکی که تراکنش های واحد اقتصادی در آن انجام می شود، باعث ابطال معافیت مالیاتی میشود؟
بله، طبق بند «پ» ماده ۲۲، عدم اعلام حسابهای بانکی واحد اقتصادی منجر به محرومیت از معافیتها، نرخ صفر و مشوقهای مالیاتی در آن سال میشود.
جریمه مخدوش کردن یا حذف صورتحساب الکترونیکی چیست؟
مطابق ماده 22 قانون سامانه مودیان، جریمه مخدوش کردن یا حذف فاکتور الکترونیکی از سامانه مودیان، معادل ۲ درصد مبلغ صورتحسابهای مذکور یا ۲۰ میلیون ریال (هر کدام بیشتر باشد) جریمه در نظر گرفته شده است.
آیا مبالغ جریمههای ریالی سامانه مودیان ثابت است؟
خیر، مبالغ ثابت جریمه عدم انجام تکالیف مالیاتی سامانه مودیان (مانند۲۰ میلیون ریال) هر سال متناسب با نرخ تورم توسط سازمان امور مالیاتی بهروزرسانی و اعلام میشود.
پیشنهاد خواندنی: ماده ۲۱ قانون سامانه مودیان، تعلیق جرایم مالیات بر ارزش افزوده
پیشنهاد خواندنی: بخشودگی ۱۰۰٪ جرایم سامانه مودیان تا پایان ۱۴۰۳، ماده 2 قانون تسهیل تکالیف مودیان