محدودیت حسابرسی مالیاتی سازمان امور مالیاتی و قانون ۱ درصد: ماده ۱۴ قانون مالیات بر ارزش افزوده
ماده ۱۴ قانون مالیات بر ارزش افزوده، در واقع یک معامله دوطرفه میان سازمان امور مالیاتی و مودیان است.
این ماده ضمانت اجرایی برای استقرار سامانه مؤدیان است؛ به این معنا که اگر زیرساختهای شفافیت فراهم شود، سازمان امور مالیاتی دیگر نباید وقت و منابع خود را صرف حسابرسی و ممیزی مالیاتی بیدلیلِ مودیان خوشحساب کند.
با توجه به مفاد ماده 14، برای مودیانی که عضو سامانه مودیان بوده و ثبت فاکتور در سامانه مودیان را انجام می دهد، ریسک ورود سازمان به بررسی دفاتر و اسناد توسط سازمان امور مالیاتی به شکل چشمگیری کاهش مییابد.
در ادامه به تشریح ماده ۱۴ قانون مالیات بر ارزش افزوده میپردازیم.
۱. ضمانت اجرای راهاندازی سامانه مودیان توسط سازمان امور مالیاتی
مطابق مفاده ماده 14 ارزش افزوده، قانونگذار برای اینکه سازمان امور مالیاتی را مجاب به راهاندازی سریع سامانه مؤدیان کند، یک بند تنبیهی به شرح زیر برای سازمان وضع کرده است:
بر اساس این ماده، اگر اداره مالیات، در مهلت قانونی نتواند سامانه مؤدیان را مستقر کند، اجازه رسیدگی به اظهارنامههای مالیاتی را به روال سنتی ندارد.
در صورت راه اندازی سامانه مودیان، سازمان امور مالیاتی مکلف است رسیدگی به اظهارنامههای مالیاتی را به حداقل ممکن محدود کرده و سایر اظهارنامهها را بدون رسیدگی (مبنای قبولی) بپذیرد.
پیشنهاد خواندنی: ماده 16 قانون مالیات ارزش افزوده
۲. قاعده طلایی ۱ درصد: پاداش مودیان شفاف
مطابق تبصره ماده ۱۴ قانون مالیات بر ارزش افزوده، پس از استقرار سامانه مودیان:
- سازمان امور مالیاتی مجاز است حداکثر ۱ درصد از پروندههای مالیاتیِ مودیان عضو سامانه مودیان را مورد رسیدگی قرار دهد.
- اولویت رسیدگی: در انتخاب این ۱ درصد، مودیان بزرگ در اولویت هستند.
به بیان دیگر، مطابق تبصره ماده 14، ۹۹ درصد مودیانی که از سامانه مودیان استفاده می کنند، از حسابرسی و ممیزی سنتی اداره مالیات در امان خواهند ماند.
پیشنهاد خواندنی: در صورت ثبت فاکتور الکترونیکی طلا و جواهر در سامانه مودیان، آیا حسابرسی مالیاتی توسط اداره مالیات انجام می شود؟
۳. شفافیت در انتخاب مودیان مشمول رسیدگی سازمان امور مالیاتی
بر اساس مفاد ماده 14 قانون مالیات ارزش افزوده، برای جلوگیری از اعمال سلیقه، قانونگذار شفافیت را به اداره مالیات تحمیل کرده است:
- سازمان امور مالیاتی موظف است تا **پایان مهرماه هر سال**، فهرست اسامی مودیانی را که در آن سال مشمول رسیدگی قرار میگیرند، به صورت عمومی در سامانه الکترونیکی سازمان امور مالیاتی اعلام کند.
بنابراین، هر مودی با یک استعلام ساده میتواند متوجه شود که آیا امسال جزو آن ۱ درصدِ منتخب برای رسیدگی هست یا خیر.
پیشنهاد خواندنی: ماده 15 قانون مالیات بر ارزش افزوده
نکات مهم ماده ۱۴ قانون مالیات بر ارزش افزوده به زبان ساده
- با پیوستن مودی به سامانه مودیان، احتمال اینکه پرونده او مورد ممیزی مالیاتی قرار بگیرد بسیار کم (حداکثر ۱ درصد) است.
- سازمان امور مالیاتی دیگر نمیتواند به سلیقه خودش برای حسابرسی مالیاتی به سراغِ تکتکِ شرکتهای خوشحساب برود.
- لیست مودیانی که قرار است به صورت سنتی، توسط اداره مالیات رسیدگی شوند، محرمانه نیست و باید تا پایان مهرماه، اعلام عمومی شود.
- اگر سازمان امور مالیاتی، سامانه مودیان را در موعد مقرر راهاندازی نکند، خودش تنبیه شده و حقِ حسابرسیهای گسترده مالیاتی را از دست میدهد.
با ایزی حساب به آسانی قوانین مالیاتی را بیاموزید
منظور از قاعده ۱ درصد در ماده ۱۴ قانون مالیات ارزش افزوده چیست؟
طبق ماده 14 قانون مالیات بر ارزش افزوده، سازمان امور مالیاتی پس از استقرار سامانه مودیان، تنها مجاز است حداکثر ۱ درصد از پروندههای مودیان عضو سامانه را مورد حسابرسی دقیق قرار دهد.
کدام مودیان در اولویت رسیدگی سازمان امور مالیاتی قرار دارند؟
بر اساس متن تبصره ماده 14 قانون مالیات بر ارزش افزوده، در انتخاب مودیان مشمول ۱ درصد رسیدگی، اولویت با مودیان بزرگ است.
اگر سازمان امور مالیاتی لیست مودیان مشمول رسیدگی را اعلام نکند، چه اتفاقی رخ می دهد؟
بر اساس ماده 14 ارزش افزوده، اداره مالیات مکلف است تا پایان مهرماه هر سال فهرست مودیان مشمول را به صورت عمومی اعلام کند. عدم رعایت این موضوع تخلف از قانون محسوب شده و شفافیت لازم را نقض میکند.
آیا مشمولان ۱ درصد ممیزی مالیاتی، شامل حال مودیانی که عضو سامانه نیستند هم میشود؟
خیر، این مزیت (کاهش ریسک حسابرسی مالیاتی) مخصوص مودیانی است که در سامانه مؤدیان عضو شده و تکالیف خود را انجام دادهاند.
چگونه متوجه شویم که پرونده ما جزو ۱ درصد مشمول ممیزی مالیاتی انتخابشده است؟
بر اساس ماده 14 قانون مالیات ارزش افزوده، سازمان امور مالیاتی موظف است فهرست اسامی مودیان مشمول رسیدگی را در سامانه عملیات الکترونیکی خود به اطلاع عموم برساند.
