تکلیف فعالان مناطق آزاد و معافیت ارزش افزوده در سامانه مودیان، ماده ۱۲ قانون مالیات بر ارزش افزوده
ماده ۱۲ قانون مالیات بر ارزش افزوده، نقطه پایانِ بسیاری از ابهامات درباره تکالیف مالیاتی معافیتهای مالیات ارزش افزوده و مناطق ویژه اقتصادی است.
این ماده به صراحت اعلام میکند که حتی اگر مودی به موجب قانون مالیات بر ارزش افزوده یا سایر قوانین از پرداخت مالیات ارزش افزوده «معاف» هست، به هیچ وجه از تکالیفِ «ثبت صورتحساب در سامانه مودیان» معاف نیست.
ماده 12 ارزش افزوده با نگاهی سختگیرانه، دایره شمول سامانه مودیان را به تمام نقاط کشور، از جمله مناطق آزاد تجاری-صنعتی و ویژه اقتصادی گسترش داده است.
در ادامه به تشریح الزامات ماده ۱۲ قانون مالیات بر ارزش افزوده میپردازیم.
پیشنهاد خواندنی: معافیت مالیات ارزش افزوده فروش شمش طلا و نحوه ثبت صورتحساب طلا در سامانه مودیان
۱. ثبت معاملات در سامانه مودیان برای فعالیتهای معاف از ارزش افزوده
بسیاری از مودیان تصور میکنند چون کالا یا خدمت آنها در لیست معافیتهای ماده ۹ قانون مالیات بر ارزش افزوده قرار دارد، نیازی به ثبت فاکتور در سامانه مودیان ندارند.
به موجب ماده ۱۲ قانون مالیات بر ارزش افزوده:
- تمام عرضهکنندگان کالا و خدماتی که به موجب قانون «معاف» از مالیات ارزش افزوده هستند، مکلف به عضویت و ثبت صورتحساب در سامانه مؤدیان میباشند.
- ثبت فاکتور در سامانه مودیان، یک تکلیف قانونی است و ارتباطی به مشمول یا معاف بودنِ ماهیتِ کالا ندارد.
پیشنهاد خواندنی: مالیات بر ارزش افزوده طلا
۲. تکلیف فعالان مناطق آزاد و ویژه اقتصادی در خصوص ثبت معاملات در سامانه مودیان
بر اساس ماده 12 قانون مالیات بر ارزش افزوده، قانونگذار برای مناطق آزاد و ویژه اقتصادی نیز شرط زیر را تعیین کرده است:
- فعالان اقتصادی مستقر در مناطق آزاد و ویژه که حجم معاملات سالانه آنها از مبلغی که دولت تعیین میکند (سقف حد نصاب) بیشتر باشد، مکلف به عضویت و ثبت معاملات در سامانه مودیان هستند.
- مفاد ماده 12 قانون ارزش افزوده، تمام مناطق کشور را در بر میگیرد و هیچ منطقهای نمیتواند به بهانه «منطقه آزاد بودن» از شفافیت مالیاتی فرار کند.
۳. عدم انجام تکالیف قانونی سامانه مودیان برای فعالیتهای معاف ارزش افزوده و جریمههای سنگین آن
ماده 12 ارزش افزوده برای اشخاصی که از ثبت معاملات در سامانه مودیان خودداری میکنند، دو جریمه در نظر گرفته است:
- جریمه بند «ب» ماده ۲۲ قانون پایانههای فروشگاهی: جریمهای بابت عدم عضویت در سامانه مودیان و عدم استفاده از سامانه.
- جریمه ۹ درصدی: جریمهای معادل نه درصد (۹%) ارزش معاملات ثبت نشده در سامانه مودیان.
نکته مهم: جریمه ۹ درصدی (علاوه بر جرایم قبلی) موجب میشود که عملاً هزینه «ثبت نکردن فاکتور در سامانه مودیان» برای مودی بسیار سنگینتر از «شفافیت مالیاتی» باشد.
نکات مهم ماده ۱۲ قانون مالیات بر ارزش افزوده به زبان ساده
- معافیت مالیات بر ارزش افزوده به معنای معافیت از ثبت و صدور فاکتور در سامانه مودیان نیست.
- اگر مودی، کالای معاف بر ارزش افزوده میفروشد، باید صورتحساب آن را در سامانه مودیان ثبت کند.
- فعالان مناطق آزاد اگر از حد نصاب فروش اعلام شده عبور کنند، باید حتماً در سامانه مودیان عضو شوند.
- اگر مودی معاف از مالیات بر ارزش افزوده، صورتحساب را در سامانه مودیان ثبت نکند، باید علاوه بر جریمههای اصلی، ۹ درصد از کل مبلغ فاکتورهای ثبت نشده را به عنوان جریمه غیرقابل بخشودگی بپردازد.
- آییننامه اجرایی مودیان مناطق آزاد در خصوص ثبت معاملات در سامانه مودیان، توسط هیئت وزیران تصویب میشود.
با ایزی حساب به آسانی قوانین مالیاتی را بیاموزید
آیا کسبوکارهای معاف از مالیات بر ارزش افزوده نیاز به ثبت معاملات در سامانه مودیان دارند؟
بله. طبق ماده ۱۲ مالیات بر ارزش افزوده، تمام عرضهکنندگان کا لا و خدمات که معاف از مالیات ارزش افزوده هستند، موظف به عضویت و ثبت معاملات در سامانه مودیان میباشند.
فعالان اقتصادی در مناطق آزاد تجاری تا چه زمانی از ثبت معاملات در سامانه معاف هستند؟
بر اساس ماده 12 قانون ارزش افزوده، فعالان اقتصادی در مناطق آزاد تجاری، معاف از ثبت صورتحسابها در سامانه مودیان نیستند؛ تنها در صورتی که حجم معاملات سالانه آنها از حد نصابی که توسط دولت تعیین میشود کمتر باشد، الزامی به ثبت در سامانه مودیان ندارند. در صورت عبور از آن حد نصاب، باید در سامانه عضو شده و تکالیف قانونی را انجام دهند.
جریمه عدم ثبت معاملات در سامانه مودیان طبق ماده ۱۲ مالیات بر ارزش افزوده چقدر است؟
بر اساس مفاد ماده 12 قانون ارزش افزوده، علاوه بر جرایم موضوع ماده ۲۲ قانون پایانههای فروشگاهی، متخلفان باید جریمهای معادل ۹ درصد از ارزش معاملات ثبتنشده در سامانه را پرداخت کنند.
اگر کالایی معاف از مالیات ارزش افزوده باشد، آیا بابت آن باید در سامانه مودیان فاکتوری صادر شود؟
بله. بر اساس ماده 12 قانون مالیات بر ارزش افزوده، مودی باید فاکتور را در سامانه صادر کرده و نوع کالا را به عنوان «کالای معاف از ارزش افزوده» مشخص کند تا مشمول جرایم عدم ثبت ارزش افزوده نشود.
آیا ماده 12 قانون مالیات بر ارزش افزوده شامل حالِ همه مناطق کشور میشود؟
بله، حکم ماده 12 قانون مالیات بر ارزش افزوده، شامل کلیه مناطق کشور، از جمله مناطق آزاد تجاری-صنعتی و مناطق ویژه اقتصادی بوده و هیچ استثنایی برای آنها وجود ندارد.
