صدور صورتحساب الکترونیکی اوراق بهادار و تقسیم سود

در این مقاله به آموزش بند «الف» ماده ۱۶ مکرر قانون سامانه مؤدیان می‌پردازیم و بررسی می‌کنیم که در معاملات اوراق بهادار، نقل‌وانتقال سهام و تقسیم سود شرکت‌ها، چه اشخاصی مکلف به صدور صورتحساب الکترونیکی در سامانه مودیان هستند.

مطابق بند «الف» ماده ۱۶ مکرر قانون پایانه‌های فروشگاهی و سامانه مؤدیان، تحولی بنیادین در شفاف‌سازی جریان مالی بازار سرمایه و معاملات اوراق بهادار ایجاد کرده است.

در این ماده، تکالیف نهادهای مالی، ناشران و سازمان‌های مرتبط در چهار جزء اصلی تشریح شده است.

پیشنهاد مطالعه: صدور فاکتور الکترونیکی معاملات طلا، رمزارز و املاک

جزء اول: تکالیف بازار سرمایه و نهادهای مالی:

بورس‌ها، شرکت سپرده‌گذاری مرکزی، ناشران اوراق بهادار، کارگزاران و نهادهای مالی موظفند موارد زیر را انجام دهند:

• بورس‌ها، شرکت سپرده‌گذاری مرکزی، ناشران اوراق بهادار، کارگزاران و نهادهای مالی موظفند همزمان با فروش یا تقسیم سود، صورتحساب الکترونیکی را صادر کنند.
• از این پس، توزیع و پرداخت سود سهام نباید به صورت دستی یا خارج از سامانه انجام شود.
• تمام پرداخت‌ها باید صرفاً از طریق شرکت سپرده‌گذاری مرکزی یا با تأیید آن صورت گیرد تا تمامی جریان‌های نقدی در سامانه مؤدیان ثبت و شفاف باشد.
• پرداخت سود اوراق بهادار فقط به صورت سامانه‌ای و از طریق شرکت سپرده‌گذاری مرکزی مجاز است.
• سازمان بورس مسئول نظارت بر اجرای این تکالیف است.

پیشنهاد خواندنی: آموزش صدور صورتحساب در سامانه مودیان بدون نرم افزار

جزء دوم: تکالیف سازمان ثبت اسناد در معاملات خارج از بورس:

مطابق بند ۲ این ماده، تمامی نقل‌وانتقالات سهام، سهم‌الشرکه و حق‌تقدم که در بورس انجام نمی‌شوند، مشمول این بند هستند و سازمان ثبت اسناد و املاک کشور وظایف زیر را به عهده دارد:

• با همکاری سازمان امور مالیاتی، فرآیند صدور صورتحساب الکترونیکی را در دفاتر خود پیاده‌سازی کند.
• هنگام ثبت رسمی نقل‌وانتقالات، ارزش ریالی دقیق معامله را در صورتحساب الکترونیکی درج و صادر کند.

پیشنهاد مطالعه: صورتحساب الکترونیکی حقوق، بند پ ماده ۱۶ مکرر قانون سامانه مودیان

جزء سوم: تکلیف سایر اشخاص حقوقی در توزیع سود:

مطابق بند ۳ این ماده، کلیه اشخاص حقوقی که اقدام به توزیع سود می‌کنند (به جز ناشران بورسی که در بند ۱ ذکر شدند)، باید موارد زیر را انجام دهند:

• کلیه اشخاص حقوقی مکلفند همزمان با تقسیم سود، صورتحساب‌های الکترونیکی مربوطه را صادر کنند.
•  هیچ شرکت حقوقی نمی‌تواند بدون ثبت در سامانه مؤدیان، تقسیم سود انجام دهد.

پیشنهاد خواندنی: ثبت صورتحساب الکترونیکی دفترخانه‌، بند ج ماده ۱۶ مکرر قانون سامانه مودیان

جزء چهارم: تکلیف سایر اشخاص در خصوص خرید و فروش اوراق بهادار

مطابق جزء ۴ بند «الف» ماده ۱۶ مکرر قانون پایانه‌های فروشگاهی و سامانه مؤدیان، دامنه الزام صدور صورتحساب الکترونیکی تنها به بورس‌ها، کارگزاران و نهادهای مالی محدود نمی‌شود. سایر اشخاصی که به صورت قانونی مجاز به خرید و فروش اوراق بهادار هستند نیز مشمول این تکلیف به شرج زیر خواهند بود.

• هر شخصی که خارج از ساختارهای اصلی بازار سرمایه اما به شکل مجاز اقدام به معامله اوراق بهادار می‌کند، موظف است همزمان با انجام معامله، صورتحساب الکترونیکی مربوطه را صادر و در سامانه مؤدیان ثبت کند.
• هدف این حکم جلوگیری از انجام معاملات خارج از نظارت سامانه مؤدیان و تکمیل زنجیره اطلاعات مالیاتی در حوزه نقل‌وانتقال اوراق بهادار است.
• تمامی معاملات اوراق بهادار چه در بستر رسمی بازار سرمایه و چه در سایر بسترهای مجاز  باید در قالب صورتحساب الکترونیکی ثبت و قابل رصد برای سازمان امور مالیاتی باشد.