آموزش قانون پایانه های فروشگاهی و سامانه مودیان

عضویت در سامانه مودیان یکی از مهم‌ترین تکالیف قانونی برای فعالان اقتصادی است. ماده ۲۴ قانون سامانه مودیان برای واحدهایی که از ثبت‌نام در این سامانه خودداری می‌کنند، پیامدهای قانونی مشخصی در نظر گرفته است. طبق این ماده، در صورت بی‌توجهی به اخطارهای قانونی، امکان تعطیلی واحد صنفی، مسدود شدن درگاه‌های پرداخت و حتی ابطال مجوز فعالیت وجود دارد. در ادامه، جزئیات کامل این ماده و مراحل برخورد با واحدهای متخلف را بررسی می‌کنیم.

با توسعه سامانه مودیان و الزام ثبت معاملات مالی، مقابله با تقلب و تخریب تجهیزات مالیاتی اهمیت بیشتری پیدا کرده است. ماده ۲۳ قانون سامانه مودیان به‌صورت مستقیم جرایم مربوط به دستکاری، تخریب یا استفاده از پایانه‌های فروشگاهی معیوب را هدف قرار داده و برای متخلفان مجازات‌های سنگینی در نظر گرفته است. در ادامه، راهنمای کاربردی این ماده و مجازات‌های مربوط به آن را بررسی می‌کنیم.

آشنایی با ماده ۲۲ قانون سامانه مودیان برای هر کسب‌وکاری که مشمول این قانون است، حیاتی می باشد. این ماده به صراحت مشخص می‌کند که کوتاهی در انجام تکالیف قانونی، از عدم صدور فاکتور گرفته تا پنهان کردن حساب‌های بانکی، چه هزینه‌های گزافی برای مؤدی خواهد داشت. در این مطلب، تمامی بندهای ۶گانه جریمه‌ها، شرایط بخشودگی و نکات کلیدی ماده ۲۲ را به زبان ساده برای شما تحلیل کرده‌ایم.

ماده ۲۱ قانون سامانه مودیان یکی از مهم‌ترین مشوق‌های مالیاتی برای مودیان است. بر اساس این ماده، اشخاصی که در سامانه مودیان ثبت‌نام کرده و تکالیف مالیاتی را انجام دهند، می‌توانند از تعلیق و حتی بخشودگی جرایم مالیات بر ارزش افزوده سال‌های قبل از ۱۳۹۶ بهره‌مند شوند. این ماده با هدف تشویق مودیان به ورود به نظام مالیاتی هوشمند تصویب شده است.

معافیت از ارائه دفاتر قانونی در سامانه مودیان یکی از مهم‌ترین امتیازاتی است که ماده ۲۰ اصلاحی قانون سامانه مودیان برای مودیان خوش‌حساب و منضبط در نظر گرفته است. بر اساس این ماده، مودیان به شرطی که تمام تکالیف قانونی را انجام داده و از نرم‌افزار حسابداری مورد تأیید سازمان امور مالیاتی استفاده کنند، ممکن است از ارائه دفاتر و اسناد مالیاتی معاف شوند. این حکم، گامی مهم در کاهش مراجعات اداری و حرکت به سمت مالیات‌ستانی هوشمند است.

ماده ۱۹ قانون پایانه‌های فروشگاهی و سامانه مؤدیان یکی از مهم‌ترین مقررات مرتبط با پذیرش اظهارنامه مالیات بر عملکرد است. بر اساس این ماده، اگر مؤدی اطلاعات خود را مطابق قانون در سامانه مؤدیان ثبت کند و اظهارنامه را بر مبنای همان داده‌ها و در مهلت مقرر ارائه دهد، سازمان امور مالیاتی پس از راستی‌آزمایی، اظهارنامه را بدون رسیدگی می‌پذیرد. همچنین این ماده محدودیت ۲.۵ درصدی در مطالبه دفاتر مؤدیان عضو سامانه و انتقال اطلاعات خرید و فروش به اظهارنامه عملکرد را پیش‌بینی کرده است.

ماده ۱۸ قانون پایانه های فروشگاهی و سامانه مودیان تعیین می‌کند که سازمان موظف است به منظور تشویق مصرف‌کنندگان نهائی (اشخاص حقیقی) که خریدهای خود را از فروشندگان مجهز به پایانه فروشگاهی و از طریق شبکه پرداخت بانکی انجام می‌دهند، از هر ده صورتحساب الکترونیکی صادرشده توسط پایانه‌های فروشگاهی یک صورتحساب را به صورت قرعه‌کشی برخط انتخاب کرده، دو برابر مبلغی را که خریدار براساس آن صورتحساب به عنوان مالیات بر ارزش افزوده پرداخت نموده است، به حساب بانکی وی مسترد کند. جوایز مزبور از محل وصولی جاری سازمان، طبق دستورالعملی که ظرف مدت شش ماه از تاریخ لازم‌الاجراء شدن این قانون به تصویب وزیر امور اقتصادی و دارایی می‌رسد، پرداخت می‌شود. در ادامه به تشریح ماده 18 قانون پایانه های فروشگاهی و سامانه مودیان می پردازیم.

ماده ۱۷ قانون پایانه های فروشگاهی و سامانه مودیان تعیین می‌کند که سازمان موظف است در پنج سال اول پس از استقرار سامانه مؤدیان، به منظور تشویق صاحبان مشاغل موضوع فصل چهارم باب سوم قانون مالیات های مستقیم که فروش‌های خود را با استفاده از پایانه فروشگاهی انجام داده و کالاها و خدمات موردنیاز خود را از واحدهای اقتصادی عضو سامانه مؤدیان خریداری می‌کنند، معادل بیست درصد (۲۰%) مالیات بر ارزش افزوده ای که مؤدی در هر دوره به سازمان پرداخت می‌کند یا یک درصد (۱%) فروش وی (هر کدام کمتر باشد)، حداکثر تا شصت میلیون (۶۰،۰۰۰،۰۰۰) ریال در هر دوره مالیاتی به عنوان پاداش همکاری مؤدی، از مالیات بر ارزش افزوده دوره بعدی وی (و در صورتی که بیش از مالیات آن دوره باشد، دوره‌های بعد از آن) کسر کند. در ادامه به تشریح ماده 17 قانون پایانه های فروشگاهی و سامانه مودیان می پردازیم

ماده ۱۶ قانون پایانه های فروشگاهی و سامانه مودیان تعیین می‌کند که مراجع ذیربط موظفند در زمان لازم الاجرا شدن این قانون، فرآیند مربوط به صدور، تجدید، تمدید، اصلاح یا ابطال پروانه کسب و کار، کارت بازرگانی و مجوز فعالیت‌های اقتصادی را به گونه‌ای اصلاح کنند که هرگونه شروع فعالیت اقتصادی جدید، تغییر نوع فعالیت، تغییر مالک یا مالکان، تغییر مکان و سایر تغییرات مرتبط با کسب و کار اشخاص، بدون ثبت یا اصلاح اطلاعات مربوط در سامانه مؤدیان امکان‌پذیر نباشد. در ادامه به تشریح ماده 16 قانون پایانه های فروشگاهی و سامانه مودیان می پردازیم

مطابق ماده 15 قانون سامانه مودیان (اصلاح شده سال 1401)، دستورالعمل نحوه دسترسی به اطلاعات سامانه مؤدیان توسط کارگروه تعامل‌پذیری دولت الکترونیکی تعیین می‌شود.
بنابراین:
سازمان امور مالیاتی دیگر به‌تنهایی مرجع تعیین سطح دسترسی به داده های مالیاتی نیست.
ضوابط دسترسی باید در سطح سراسر دولت الکترونیک هماهنگ باشد.
معماری جدید دسترسی بر اساس استانداردهای تعامل‌پذیری داده‌ها تعیین می‌شود.